Danza de los Voladores (Uçuşçuların Dansı)

Uçuşçuların Dansı ya da Palo Volador (Uçma Direği), Meksika’daki ve Guatemala’daki izole alanlarda, değiştirilmiş biçimde olmasına rağmen, günümüzde halen canlandırılan, eski bir Orta Amerika töreni/ ayinidir. Kaynağının, Nahua, Huastek ve Otomi halkları olduğuna ve sonradan, Orta Amerika’nın çoğuna yayıldığına inanılmaktadır. Ayin, danstan ve 5 katılımcıdan dördünün, daha sonra, yere alçalmak üzere, iplerle bağlı halde, kendilerini boşluğa bıraktığı, 30 m.lik direğe tırmanılmasından oluşmaktadır. Beşincisi ise, direğin tepesinde kalır ve dans etmesinin yanında, flüt ve davul çalar. Bir mite göre, ayin, tanrılardan, şiddetli bir kuraklığın bitirilmesini dilemek için yaratılmıştır. Ayin, Totonak halkı ile başlamamasına rağmen, günümüzde, onlarla, özellikle Meksika’nın Vera Cruz eyaletindeki Papantla şehrindekiler ve çevresindekilerle kuvvetli biçimde ilişkilendirilmektedir. Tören, UNESCO tarafından, ayininin varlığını sürdürmesinin ve çağdaş dünyada da başarılı olmasının sağlanması için, “Manevi Kültür Mirası” olarak isimlendirilmiştir.

Meksika’nın başkenti Mexico City şehrinin tam 50 km kuzeydoğusundaki Teotihuacan’ (Teotihuakan) sit alanında, danslarına başlayan uçan adamlar 

Tarih

Totonak mitine göre, en az, 450 yıl önce, insanlara açlık getiren şiddetli bir kuraklık vardı. Tanrılar, yağmuru esirgiyorlardı çünkü insanlar, kendilerini ihmal ediyorlardı. Tören, tanrıları yatıştırmak ve yağmurları geri getirmek için yaratıldı. Hikayenin bazı uyarlamalarında, ayin, sonradan, erdemli olan 5 genç adamı seçmekte olan, köyün yaşlı adamları tarafından yaratılmaktadır. Diğer uyarlamalarda ise, 5 erkek, bizzat, ayini yaratmaktadır. Dağ tanrısının izniyle, yakındaki ormanın en uzun ağacı kesilir, dallarından ayrılır ve köye sürüklenir. Gövde, büyük törenle dikilir. Gençler, direğe tırmanır; beşincisi, müzik çalarken, diğer dördü, yüksekten atlar. Ayin, yağmur tanrısı Şipe Totek’i (Xipe Totec) ve diğer tanrıları memnun ediyordu; bu nedenle, yağmur, yine başlıyordu ve toprağın bereketi geri dönüyordu.

Bu ayin/ dansın tam kökeni, bilinmemektedir, ancak Sierra del Puebla dağları ile Veracruz eyaletinin dağlık alanlarındaki Huastek, Nahua ve Otomi halkları ile başladığına inanılmaktadır. Ayin, kuzey Meksika’dan, Nikaragua’ya uygulanana değin, Orta Amerika dünyasının pek çok kısmına yayılmıştır. Ayinin, Nayarit eyaletinde bulunan seramiklere göre, en az, Klasik öncesi döneme kadar uzandığını gösteren kanıtlar vardır. İspanyollardan önceki dönemlerde, ayin, yasakları ve derin düşünmeyi kapsayan, çok daha karmaşık bir biçimdeydi. Katılımcıların, kuşları taklit ettiğine ve bazı bölgelerde, papağanlar, Amerika papağanları, ketsal kuşları ve kartallar biçiminde giyindiklerine inanılıyordu. Bu kuşlar, toprak, hava, ateş ve su tanrılarını temsil ediyordu. 16. asıra kadar, ayin, kuvvetli biçimde, bahar noktası gibi, güneş törenleri ile iiişkiliydi. Ayin, en yakın biçimde, Şipe (Xipe), Totek (Totec) ve Tlasolteotl (Tlazotlteotl) gibi, yağmur ve güneş tanrıları ile bağlantılıydı.

Parlak ketsal kuşu (Pharomachrus mocinno)

Göğüs kuşaklarının tamamı, uçuşçular tarafından, ayrı ayrı yapılmaktadır. Uçuşçunun kuşağının arkasına diktiği güzel sarı-siyah kuşa dikkat ediniz. Kuşak ve rengi, kanı temsil etmektedir.

Maya mitolojisinde, dünyanın yaratılışı, Dünya Ağacı’nda (Dünya’nın merkezi) oturan, mitsel bir kuş tanrısı (İtsamna) ile ilişkilidir. Direğin tepesindeki beş “kuş adam”, kuş tanrılarını temsil etmektedir. Ana dansçı, ortada durur ve şarkı söyleyen kuşların seslerini temsil etmekte olan, flüt çalar. Diğer dört “kuş adam” (dört yönü temsil eden) ise, dünyanın yaratılışını (ve yaşamın yeniden oluşmasını) temsil etmek için, direğin etrafında dönerler. Erken biçiminde, 5 adamın yerine, her bir üyesinin tepeye çıkıp dans ettiği; sonunda, bellerine ip bağlayarak, hep birlikte atladıkları ve aşağıya doğru alçalmakla birlikte, kuş şeklinde giyinmiş 6 kişi bulunuyordu. Meksika’daki pek çok köy, uygulamanın bu uyarlamasını, yaralanmalardan ve hatta ölümlerden dolayı yasaklamıştır.

Maya mitolojisindeki kuş tanrısı İtsamna (Itzamna)

Meksika’nin Çiapas (Chiapas) eyaletindeki Kolomb Öncesi Döneme ait, İzapa sit alanında bulunan 5 no.lu dikilitaşta, ortada görülen Dünya Ağacı. Bu ağaç, yukarıdaki gök ile aşağıdaki Ölüler Diyarı’nı birbirine bağlamaktadır.  

İspanyolların fetih döneminde, pek çok Aztek geleneğini kaydetmiş olan, Diego Duran, Aztek prensi Ezhuahuacatl’ın ( Eshuahuakatl) 20 braza yüksekliğindeki (1 braza, açılmış iki kol arasındaki bir kulaçlık mesafe, yani yaklaşık 1,83 m olduğundan, 36,6 m.ye karşılık gelir) bir direkten suya atlayarak, kendisini feda ettiği, “Danza de los Voladores”i andıran bir olay açıklamıştır. Dört çağdaş uçuşçunun her biri, tipik olarak, direğin etrafında 13 kez dönmekte olup, toplam atılan tur sayısı, 52’yi ya da Aztek takvim döngüsündeki yıl sayısını vermektedir.

Meksika, Mexico City, Ulusal Antropoloji Müzesi’nde sergilenen ve diğer adı, Aztek Takvim Taşı olan, Aztek Güneş Taşı.

Ayin, fetihten sonra, kısmen kaybolmuştur ve İspanyollar, onunla ilgili pek çok kaydı yok etmiştir. Kilise, fetihten sonra, bunlara benzer, çok tanrıcı ayinlere çok karşıydı ve onunla beraber, diğer pek çok ayin de susturulmuştu ya da gizlice uygulanıyordu. Bilinenlerin çoğu ise, sözlü gelenekten ve Meksika’ya gelen ilk Avrupalıların yazılarından elimize ulaşmaktadır. Sonra, Katolik unsurlar, ayine eklendi ve sonraki koloni döneminde, büyük bir gösteriye dönüştü. Ayin, günümüzde, Totonak halkı dahil, küçük kalıntılar halinde varlığını sürdürdüğü halde, Meksika’da ve Orta Amerika’da, çoğunlukla ortadan kalkmıştır.

Ayin, Totonaklarla başlamamış olmasına rağmen, artık, çoğunlukla, Veracruz eyaletindeki Papantla bölgesinin “Totonaklar”ıyla ilişkilendirilmektedir. Çağdaş dönemlerde, sayısız değişim meydana gelmiştir. Dağlık Sierra de Puebla bölgesinin ve Veracruz eyaletinin dağlık alanlarının çoğunda, ormanların ortadan kalkmasından dolayı, çoğu uçuşçu, Veracruz eyaletinde, çoğunlukla, petrol sanayi tarafından bağışlanmış olan, kalıcı metal direkler üzerinde gösteri yapmaktadırlar. En tartışmalı değişiklik, törenin icra edilmesine, kadınların da girmesi olmuştur. Geleneksel olarak, kadınların uçuşçu olmalarına izin verilmesi yasak olmuştur ancak tamamı, Puebla eyaletinde olan birkaç tanesi, bu icraya dahil edilmiştir. Kadınları eğiten ilk erkeklerden biri olan, Jesús Arroyo Cerón, 2006’daki Cerro Tajin kutlamalarında, direkten düşerken öldü. Totanakların yaşlıları, bunun, tanrısal bir ceza olduğuna inanmakta ve halen, kadın katılımcılara, ayinin icra edilmesini yasaklamaktadırlar.

Uçuşçu ayinini oynayan, Veracruz eyaleti Papantla şehri Totonakları

Uyarlamalar

Direk töreninin yapılıp yapılmamasının yanında, ayinde, başka değişimler de bulunmaktadır. Nahua ve Otomi halkları arasında, genellikle, direğe tırmanmadan, dans edilmez ve tören, tepede başlar. Ayrıca, asılı çerçevesinde, 4 yerine, 5 kenar olan ve ayinin, beş değil, altı dansçıyı kapsadığı bir uyarlama da mevcuttur. Bu uyarlamanın icra edileceği en geleneksel dönem, Huapangueada denen günde düzenlenen, şenliğin bitişindeki “Kutsal Perşembe”dir. Tanrıların, törene olumlu bakmaları için, bazı dansçıların, törenden önce, bir gün ya da daha uzun süre oruç tutulması ya da cinsel ilişkilerden kaçınılması gibi, uyması gereken kurallar vardır. Değişimlerin çoğuna, Puebla eyaletinde rastlanmaktadır. Ancak, en tartışmalı değişim, kadınlara, ayini icra etme izni verilip verilmeyeceğidir. Toplumu, ayinle, en yakından ilişkili olan, Papantla şehrinde, Consejo de Ancianos Totonacas (Eski Totonaklar Konseyi), kadınların katılmalarını, resmen yasaklamıştır. Geleneksel olarak, kadınlar, tüm Totonak ayin danslarının dışında bırakılmışlardır. “La Maringuilla” denen dans için dahi, dişi kahraman, bir erkek tarafından canlandırılır. Yasaklamanın kaynağını, kadınların “kötü şanssızlık getiren kötü varlıklar” oldukları ve katılmalarının, günah olacağı veya tanrıları kızdıracağı inancı oluşturur.

Uçuşçuların Dansı’nın, 21,34 m.yi aşan  direği

Şaman, dans etmeden önce, Şaman, her bir uçuşçunun etrafında, tütsü ile dolaşıyor.

Eski ayin ve yukarıdan geçen, gökyüzünde çağdaş jet uçaklarının bıraktığı çizgi.
Uçuşçular, direğin etrafında, Aztek takvim döngüsündeki yıl sayısı olan, 52 kez dönüyorlar.

Uçuşçular, dans için direğin tepesine çıkmaya başlıyorlar.
Uçuşçular, sonunda, çıkaracakları ipleri açıyorlar.

Zarafetle ve hızlı bir şekilde, zirveye doğru yol alıyorlar

3 uçuşçu, asılı durumda aşağıya uçacacakları, 4 ipe doğru ilerliyorlar.

Binlerce kişi, burada, Meksika, Güney Aşağı Kaliforniya Eyaleti, La Paz şehrinde, deniz kıyısı gezinti yerinin yanındaki bu güzel töreni, sessizce izledi.  
Yukarıda, bir fregat kuşu (Fregata) süzülerek uçarken, kuşları temsil eden uçuşçular, ipleri çıkarıp sarıyorlar.    

Birlikte, geriye atlıyorlar ve yeniden, aşağıdaki yere doğru doğru uçarak iniyorlar. 
Her bir uçuşçu, dönerken ve uçarken, farklı bir tarz ortaya koyuyor. 
Onbaşı, flütünü çalarken ve küçücük davuluna vururken, ortadaki direğin üzerinde durmaya devam ediyor.
Halen uçuyorlar.

Artık, hepsi dikey durumda olan adamlar, toplamda, direği, 52 kez dönüyorlar. 

 “Gökkuşağı” şeritleri, güzel süslü şapkalarından, dışarıya sallanıyor. 

 Yere yaklaşıyorlar.
 Uçuşçularla kuşların, uçarlarken, aynı fotoğrafta görüntülenmeleri, hoş bir manzara oluşturuyor. 
 Dikleşmeye ve yaklaştıkları yeri kutsamaya hazırlanıyorlar. 

 Onbaşının tepeden inmesi için ipler, emniyet altına alınıyor.

 Flütü ve davulu, emniyetle elbisesinin içine sokulmuş vaziyette, onbaşı, ipten, yere doğru, rahatça iniyor. 

Başka bir fregat kuşu, direğin üzerinde uçuyor ve uçuşçuların ipleri, inişlerinden sonra, tepeden, aşağıya doğru, asılı halde sallanıyor.
 Direğin tabanından, uçuşçuların oturup, sonunda, geriye doğru, kendilerini boşluğa bıraktıkları, direğin kare şeklindeki zirvesinin görünüşü.

Uçuşçulardan biri ve çiçeklerle, şeritlerle ve aynalarla süslü, güzel şapkaları.
Uçuşçularun, bizzat yaptıkları, boncuktan yapılmış kenar süsleri ve nakışlar.
Tapınak ve sunularla dolu sunak. 

Her uçuşçuda, biraz farklı bir tarza sahip olan, pantolondaki güzel süslemeler. 

Anne ve adamdan ve aynalı şapkasından gözünü alamayan, küçük bebeği ile poz veren iki uçuşçu.

Ancak Puebla eyaletindeki Cuetzalan kasabası ve Pahuatlán kasabası ve Veracruz eyaletindeki Zozocolco de Hidalgo şehri gibi birkaç toplumda, kadınların uçuşçu olmalarına izin verilmiştir. Katılmalarına izln verilenler, önce, kadın olunması için, tanrıların ve Katolik azizlerin affının dilenmesi için tasarlanan bir dizi ayini tamamlamalıdır. Ayrıca, kadınlar, evli değilse, erkek arkadaşı olmayan bakire olmalı ya da evli ise, ayinden önce, cinsel ilişkiden kaçınmalıdır. Eğer dişi bir uçuşçunun, cinsel ilişkiden kaçınma kurallarını çiğnediği fark edilirse, tütsü yakıcılarla ve mumlarla kuşatılan bir sunağa götürülür. Sayısı, suçlu kimsenin ihlaline ve hükmüne bağlı olmakla birlikte, yüze, birkaç tokadı (bofetadas) kapsamakta olan cezalandırmaya, Baş melek Mikail’in veya Aziz Büyük Yakup’un resmi tanıklık eder. Ayinin, kadının “ateş”ini tedavi ettiği iddia edilmektedir. Bu kurallara uymayan kadınların, ayine, facia getireceğine inanılmaktadır.

İlk kadının, uçuşçu olarak, ne zaman rol almasına izin verildiği bilinmemektedir. Kadınları ilk eğiten adamlardan biri, 1972’de, kızı İsabel’i eğitmiş olan, Jesús Arroyo Ceron idi; ondan sonra, diğer 3 kızını da eğitti. Mart 2006’da, 70 yaşında, El Tajin arkeolojik sit alanındaki Cumbre Tajín kutlamaları sırasında, direkten düştü ve öldü. Aile üyeleri, onun, “tanrıların yakası”na düştüğüne inanmaktadırlar ancak pek çok yaşlı, kazanın, tanrısal bir ceza olduğuna inanmaktadır. El Tajin sit alanına 1 km uzaklıktaki Takilhsukut Parkı’nın Plaza del Volador’ında (Uçma Meydanı), tahta bir çarmıh ve çiçekler, onu anmaktadır.

Yaklaşık olarak, 20 kadın uçuşçunun bulunduğu bilinmektedir.

Guatemala’da, “Palo volador” denen, uçma direği dansı, halen, Joyabaj şehrinde (15 Ağustos), Çiçikastenango’da (17-23 Ocak) ve Cubulco kasabasında (26 Temmuz) kutlanmaktadır.

Totonak uyarlaması

Totonak mitine göre, tanrılar, insanlara, “Dans edin ve biz de izleyelim”. Günümüzde, eski zamanların tanrılarını memnun etme, halen, ayinin en geleneksel uyarlamasının bir parçasıdır. Totonak elbisesi, beyaz gömlekle, kırmızı bir pantolondan; göğsü boydan boya geçen bir bezden ve bir başlıktan oluşmaktadır. Pantolonlar, şapka ve göğüs bezi, ağır bir şekilde nakışlıdır ve aksi durumda, süslüdür. Göğsü boydan boya geçen bez, kanı simgeliyordu. Şapka ise, bereket amacıyla çiçeklerle; güneşi temsil eden aynalarla ve tepesinden dalgalanan, gökkuşağını temsil eden çok renkli şeritlerle süslüdür. Bu kostümler, bizzat, uçuşçular tarafından yapılır ve her biri, 5.000-8000 pesoya mal olmaktadır.

En geleneksel ve ayrıntılı uyarlaması, kullanılacak ağacın seçimi ile kesilmesinden başlayarak, tüm uçuşçuların direkten inmesinden sonra yapılan dansa kadar devam etmektedir. Ağacın seçimi, kesilmesi ve ayakta dikilmesi törenine, “tsakáe kiki” denir. Bu, uygun ağacın bulunması için ormana gidilmesini ve onun götürülmesi için, dağ tanrısı Quihuicolo’dan, izin ve af dilenmesini kapsar. Ağaç, dallarından ayrılır ve 30 m.lik direk için delik açılmış olan, tören yerine sürüklenir. Direk dikilmeden, çiçek, kopal reçinesi, içki, mum ve canlı tavuk ya da canlı hindi sunuları, deliğe yerleştirilir. Bunlar, daha sonra, direk dikildiği için ezilirler ve böylece, toprağın verimliliğine katkıda bulunurlar. Direk, dünya ağacının temsili olan, gök-yer-Ölüler Diyarı arasında, dünyanın yüzeyinden de geçen bir bağlantı noktası oluşturmakta ve yerin beşinci ana yönü olarak kabul edilmektedir. Direk ve dansçılar, daha sonra, çarmıh ve tütün dumanı biçiminde serpilen içki ile saflaştırılır.

Ancak, çoğu halde, kullanılan direk, çoğunlukla, çelikten yapılan, kalıcı olarak yerleştirilen bir nesnedir ve törende, direğin dikilme sahnesi gerçekleşmemektedir. Bu etkinliklerde, tören, İspanyolca “ritim” anlamına gelen, “son” denen bir dans ve şarkı türüyle başlar. Genellikle, çalınan ve dans edilen ilk şarkının adı, “affın oğlu”dur. Bundan sonra, başları ya da “onbaşı”ları (kaporal), önce gitmekle beraber, beşi, direğe tırmanmaya başlarlar. Onbaşı, yere doğru alçalmaktan ziyade, törenin sonlarına kadar, direğin tepesinde kalmaktadır. Onbaşı, direğin tepesindeki küçük bir kürsü olan, manzana (elma) denen bir bocurgat üzerinde durmaktadır. Bu bocurgattan, diğer dört uçuşçunun oturduğu cuadro (“kuadro” olarak okunur ve “kare” anlamındadır) denen kare şeklindeki bir çerçeve asılıdır. Bu dört kişi, ipleri, direğe dolarken ve kendilerini, uçlarına bağlarken, onbaşı, dört ana yönü kabul ederek, flütü ve davulu çalar ve buna, yaşamın, o yönden geldiğine inanıldığı için, doğu ile başlar. Dört ipin her biri, birlikte, toplamı, Orta Amerika büyük yılındaki yıl sayısı olan, 52 olacak biçimde, 13 kez döndürülür. Onbaşı, daha sonra, tamamen, geriye doğru eğilir ve tüm bu zaman zarfında oynar.

Dört uçuşçu, şu dört unsurun yanında, dört ana yönü temsil etmektedir: toprak, hava, ateş ve su. Onbaşı ise, onların beşincisi olan, güneşi temsil etmektedir. “Kuadro”da (kare çerçeve) oturan dört uçuşçunun yüzleri, onbaşıya dönüktür ve uygun anda, dolanan iplerle asılı halde, yere inmek üzere, geriye düşerler. İpler çözüldükçe, uçuşçular dönerler ve hareket eden bir piramit şekli yaratırlar. Diğer uçuşçular, yere doğru alçalırken, onbaşı, “eivedanın oğlu”nu çalmakta ve dar kürsüde dans etmektedir.

Geleneksel olarak, yere inişten sonra, bir başka elveda dansı daha bulunmaktadır.

Geleneğin Manevi Küitür Mirası ve Korunması

Papantla’nın uçuşçularının Ayinsel Töreni, 2009’da, UNESCO tarafından, Manevi Kültür Mirası olarak tanınmıştır. Bu, birincisi, 2008’de, Michoacán’daki Yerel Ölüler Günü olmakla beraber, Meksika’nın, aynı şekilde tanınan ikinci etkinliğidir. Eyalet valisi Fidel Herrera Beltrán, ödülü, Veracruz halkı ve hükümeti, özellikle eyaletin Totonacapan bölgesinin yerli halkı adına almıştır. Tanınmanın kutlamaları, Meksika’da, El Tajin sit alanındaki Takilhsukut Parkı’nda ve diğer uçma yerlerinde, 12 Ekim 2009’da gerçekleşmiştir. Ayin, Querétaro eyaleti, Peña de Bernal (Bernal Tepesi), Toliman şehri, Otomi-Chichimecas (Otomi-Çiçimekas) halkının gelenekleriyle birlikte yazılmıştır.

Tanınma, Meksika’ya, onu hayatta tutmak için, geleneği koruma ve destekleme sorumluluğu getirmektedir. Meksika’daki ve Orta Amerika’daki kültürel mirasın korunması, desteklenmesi ve geliştirilmesine ilişkin geniş bölgesel plan, adaylık süreci çerçevesindeydi. Çalışma halindeki bir girişim de, Takilhsukut Parkı’nda bulunan ve ilk resmi uçuşçu okulu olan, Escuela de Niños Voladores’in (Uçuşçu Çocuklar Okulu) kurulmasıdır. Burası, İspanyol öncesi dönemden gelen ayinle ilişkili tarih, önem ve değerler konusunda eğitim alan 70-100 öğrencilik bir öğrenci nüfusuna sahiptir. Onlara, ayinin, ormandan, artık, soyu tükenme tehlikesindeki bir yönü olan, “tsakáe kiwi” (Bilimsel adı, “Manilkara zapota”dır; Meksika’da, “chicozapote”; ülkemizde ise, sapodilla ağacı olarak bilinir) (http://www.tropikmeyveci.com/tropik-meyve-agaclari/sapodilla.html) denen ağacın direğinin alınıp götürülmesi ile ilişkili olanlar da dahildir. Okula, Veracruz eyaleti hükümetinden, mali destek sağlanmaktadır ve çocuklar, burada, 6-8 yaşlarında okumaya başlamaktadır. Çoğu, komşu Plan de Hidalgo kasabası, El Tajín sit alanı, San Lorenzo sit alanı, Arroyos del Arco ve Oxital toplumlarından gelmekte olup babaları ya da büyükbabaları da uçuşçudurlar. Okul, öğrencilerin, Totonak dilini konuşabilmek gibi, belirli gereksinimleri karşılayabilmelerini talep etmekte ve kızları kabul etmemektedir. Ancak çoğu uçuşçu, ayini, 8-10 yaşlarında başlayarak, babalarından ya da büyükbabalarından öğrenmektedir. Geleneksel Totonak toplumunda uçuşçu olmak için, 10-12 yıllık hazırlanma gerekir ve pek çoğu, bunu, bir yaşam görevi olarak kabul eder.

Geleneği koruyacak ve destekleyecek bir başka girişim, Encuentro de Voladores (Uçuşçu Karşılaşması) olup, 2009’da başlatılmıştır ve El Tajin sit alanının Cumbre Tajin yıllık sanat şenliği bahar noktası etkinliği ile aynı zamana rastlamaktadır. Beş günlüğüne, çeşitli yerlerden gelen uçuşçular, sit alanında dikilen direklerde oynamaktadırlar. Amacı, sadece, grupların farklı sahne elbiselerinin ve tarzlarının görülmesi değil, aynı zamanda, bereket ayini hakkındaki deneyimlerin paylaşılmasıdır. Uçuşçular, San Luis Potosi eyaleti ve Guatemala kadar uzak yerlerden gelmektedirler. Korumaya gerek duyulmasının nedenlerinden biri, Meksika’da, çoğu halde, ayinin, dinsel amaçlar için sahnelenmemesidir.

İlk uçuşçu örgütü, 1970’lerde çıkmış olmasına rağmen, ayinin ticarileştirilmesine de yol açmıştır. Meksika’da, 600 civarında profesyonel uçuşçu mevcuttur.

Küçük toplumlarda, ayin, sadece, toplumun koruyucu azizinin ziyafeti ve diğer dinsel etkinlikler şeklinde sahnelenmektedir, ancak özellikle turistlerin yer almakta olduğu büyük toplumlarda ise, bağışları cezbeden bir eğlence programı olarak sahnelenmektedir. Bunun iki örneği, Quintana Roo eyaletindeki Xcaret (İşkaret) sit alanında ve Xel-Ha (Şel-Ha) sit alanlarında oynayan uçuşçular ile parkın önemli eğlence programlarından biri olan, Mexico City’deki Chapultepec (Çapultepek) Parkı’ndaki Totonak uçuşçularıdır. Bazı uçuşçu grupları, halen, izleyicilere oynadığı halde, ayine saygıyı düşünmeye çalışmaktadırlar. Alan ve kalıcı bir direk açısından destek alan ve şehir yetkililerince tanınmış, Veracruz eyaletinin Boca del Rio şehrinde kurulu resmi bir grup vardır. Grubun amacı, Plaza Bandera’daki (Bandera Meydanı) ayinin, köklerini unutmayan saygın bir uyarlamasını, turistlere sunmaktır. Grubun üyelerinin tamamı, Papantla şehrinin yerlileridir. Tören, bir halk parkında düzenlenir ve gençlerin, bisiklet ve kaykay gibi eşyalarını, tören alanının dışında bırakmaları gerekir.

Ayini ve gerisindeki kültürü, uluslararası açıdan desteklemek için, uçuşçu grupları, kültür festivalleri kapsamında, Meksika’da ve diğer ülkelerde, oynamaktadırlar. Uçuşçular; Meksika, Jalisco eyaleti, Gualajara kentindeki Zapopum Kültür Şenliği’nde; Meksika, Nuevo León eyaleti, Monterrey şehrindeki San Pedro Şenliği’nde; Milwaukee şehrindeki Kızılderili Yaz Şenliği’nde; Şili, Valparaíso şehrindeki Carnaval Cultural’da (Kültür Karnavalı); Barcelona’daki Forúm Universal de las Culturas’da (Evrensel Kültür Forumu) ve New York’taki kültürlerarası bir gösteride oynamışlardır.

Aşağıda, 2009 yılında, Kızılderili Yaz Festivali’nde (Wisconsin eyaleti, Milwaukee şehri), Cumartesi günü yapılan Papantla Uçuşçularının Dansı (Danza de los Voladores de Papantla) gösterilmektedir. Papantla şehri Uçuşçularının Dansı (Danza de los Voladores de Papantla), Totonak Yerlileri ile Olmek yerlileri tarafından oynanan, Meksika, Veracruz eyaletindeki bir ayinsel danstır. Tlapitzalli (tlapitsalli) flütü, küçük el davulu (tamborcillo) ve marakas (maracas) çalgıları çalınan, bir başlangıç dansı bulunmaktadır. Her biri, yerli dünyasının beş unsurunu temsil eden adamlar; direğin tepesine tırmanır; diğer dördü, ayaklarının birinden bağlı olan iple, direkten aşağıya doğru alçalırken, onlardan biri, flüt çalarak ve dans ederek, direğin tepesinde kalır. Dört uçuşçudan her biri için ip, 13 kez açılır ve (bunların toplamı olan) 52 sayısı, bir yıldaki hafta sayısını simgeler:

Kaynak: http://en.m.wikipedia.org/wiki/Danza_de_los_Voladores

Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu

HER HAKKI MAHFUZDUR. 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s