Potyomkin (Potemkin) Merdiveni

Resim.1: Odessa’daki Potemkin Merdiveni

Potyomkin Merdiveni, muhtemelen, “şöhret kümesi”nde, Odessa Opera ve Bale Tiyatrosu’nun gerisinde kalmaktadır. Her ikisi de, Odessa’nın aynı bölgesinde bulunmaktadır ve Odessa’nın bu bölgesi, tek kelimeyle müthiştir.

Resim.2: Rusya’da Neoklasik (Klasik Dönem Eski Yunan ve Roma sanatı tarzlarının yeniden canlandığı sanat akımı)  heykelciliğe ilgi uyanmasını sağlayan Ukrayna kökenli Rus Heykeltıraş İvan Petroviç Matros’un yaptığı, ilk Odessa valisi 5. Richelieu Dükü Armand-Emmanuel du Plessis’in, Potemkin Merdiveni’nin tepesindeki heykeli. 

Aslen, merdivene, “Bulvar Merdiveni” deniyordu; ona, “Richelieu Merdiveni” veya “Dev Merdiven” ya da “Primorskiy Merdiveni” de denmektedir. Merdivenin tepesinde ise, 5. Richelieu Dükü Armand Emmanuel Sophie Septimanie de Vignerot du Plessis’in  (Fransızdır ve Odessa’nın ilk valisidir… Heykelin, kendisini, açıkça, zamanında, giymemiş olduğu, Roma İmparatorluğu tarzı ‘toga’sı ile göstermesine rağmen, o, caddede giyilmemek üzere, erişkin konulu davette, adamakıllı, bu halde bulunmuş olabilir) heykeli bulunmaktadır.

Resim.3: Potemkin Merdiveni’nin asıl halinin resmi.

Onun için ne isim kullanırsanız kullanın, merdiven, tasarım bakımından heybetlidir ve gerçekte olduğundan çok daha büyük olduğu izlenimini vermektedir. Buna ise, asıl mimar Francesco Carlo Boffo’nun, St Petersburg’dan gelen Messers Avraam I. Melnikov ve Pote adlı mimarların kabiliyetli yardımlarıyla, henüz 1825 yılında gösterdiği becerikliliğiyle ulaşılmıştır. 

Etkin biçimde, göz aldanması, tepedeki 12,50 m.lik basamağın, dipteki 21,7 metre genişliğindeki dip basamağa kadar (aradaki birçok düzlük ile birlikte) giderek genişletilmesi ile yaratılmaktadır… Pek çok sanatçı tarafından kullanılan bir göz yanılsaması olsa bile, bir şeye, “çok etkileyici ve oransız olarak uzun” bir görünüm vermek istendiğinde, oldukça zeki bir şeydir, bu!

Yanılsamaya, tepede durup aşağıya baktığınızda, sadece, sahanlıkları; dipte durup yukarı baktığınızda ise, basamakları, daha çok basamağı ve de basamaktan başka hiçbir şeyi görmemeniz gerçeği destek olmaktadır [ Bu,elbette, kalbi zayıf olanların, 2005 yılında yapılan, yanındaki ücretsiz kablolu trene (funiküler) binmelerine neden olmaktadır ].

Orada, kaç tane basamak vardır? Aslen, 200 tane idi; merdiven, 27 m yüksekliğinde olup, 142 m.lik bir mesafeyi katetmektedir.

İlk halinde, 200 basamağı bulunduğu belirtilen, asıl kumtaşı merdiven basamaklarının yerini, 1933’te, aşınmadan dolayı, granit olanları aldı; artık, merdivende, gizemli bir şekilde, sadece, 192 basamak vardır!

Merdivende, nefes almanızı ve manzaraya hayran kalmanızı sağlayan 10 sahanlık bulunmaktadır.

Zaten, denildiği gibi, basamaklar, 1825’te tasarlanmış ama gerçekte, 1837’ye kadar inşa edilmemiş ve 1841’e kadar tamamlanmamışlardı. Sorumlu mühendis, aslında, o zaman, ülkesinden, kendisine verdiği cezadan dolayı kaçan John Upton adlı bir İngiliz idi. Adi bir özgeçmiş bu yaratmanın, bundan daha iyi bir yolu olamaz, değil mi?

Neyse, merdivenin amacı, sadece, gerçekten, öyle oldukları gibi, “çok etkileyici” görünmesi değil, aynı zamanda, Odessa şehrinin, bir şekilde, deniz seviyesinden yüksek rakımlı bir düzlükte yer alması ( ve bu nedenle, limanın da, onun aynı düzeyde aşağısında olması) nedeniyle, basamakların, aslında, özellikle birkaç asır öncesinde, gemiyi boşaltan yoksul bir adamın çok işine yarayacak şekilde yerleştirilmiş olması idi!

İlk manzara, hayranlık verici olmalıydı. Odessa Oteli’nin, artık, ortada durduğu düşünüldüğünde dahi, bugün, tepeden, denize boydan boya bakıldığında, o, halen güzeldir.

Ancak ne yazık ki, dibe vardığınızda ve oradaki yola vardığınızda, karşınıza, özellikle çirkin bir otomobil galerisi çıkmaktadır. Bakın, yolu geçer, birkaç adım yukarıya çıkar ve limana, Odessa Oteli’ne, yat limanına ve gezi gemilerine / feribot rıhtımına doğru yürüyerek ilerlerseniz, hem doğal hem de biraz insan yapısı güzelliklerle çevrilmiş olma hissine kavuşursunuz!

Sonra, elbette, yeniden, şehre, devasa tırmanışınıza  başlamadan önce, sizi, bir daha hayrete düşürecek merdivene geri dönersiniz!!

Kaynak: https://odessablog.wordpress.com/2009/03/16/potemkin-stairs-odessa-aka-primorsky-stairs/

Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu

HER HAKKI MAHFUZDUR.

Evernote her şeyi hatırlamanıza ve çaba sarf etmeden düzenli olmanıza yardımcı olur. Evernote’u İndirin.
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s