Tekhelet

Resim.1: Şeritli boya salyangozu Murex trunculus'tan üretilmiş, mavi iplikli dört püskülden oluşan sisit takım
Resim.1: Şeritli boya salyangozu Murex trunculus’tan üretilmiş, mavi iplikli dört püskülden oluşan sisit takım

Rengi, güneş ışığındaki asıl gök mavisi ile gökkuşağının süsen çiviti arasında değişmektedir. Kitabı Mukaddes’in Eski Ahit kısmında, 49 kez değinilen mavi boyadır. Eski Yahudi Baş Rahibi’nin giysisinde, Mişkan’daki duvara asılan işli örtülerde ve dua sırasında giyilen kıyafet olan, tallit şalı gibi, dört köşeli giysinin zaviyelerine takılan sisit (tzitzit) püsküllerinde kullanılır.

Resim.2: P'til Tekhelet Derneği'nden bir rehber, şeritli boya salyangozu ( Murex trunculus ) içeren çözeltiye batırılıp çıkarılmış bir yün parçasının, güneş ışığında, nasıl pırasayı andıran yeşile ve sonuçta, mor tonlu koyu maviye dönüştüğünü gösteriyor.
Resim.2: P’til Tekhelet Derneği’nden bir rehber, şeritli boya salyangozu ( Murex trunculus ) içeren çözeltiye batırılıp çıkarılmış bir yün parçasının, güneş ışığında, nasıl pırasayı andıran yeşile ve sonuçta, mor tonlu koyu maviye dönüştüğünü gösteriyor.
Resim.3: Haham Shlomo İtzhaki'e göre, tekhelet, resimde görülen pırasalar kadar yeşil bir renk idi.
Resim.3: Haham Shlomo İtzhaki’e göre, tekhelet, resimde görülen pırasalar kadar yeşil bir renk idi.

Yahudi medeni kanunu, tören kuralları ve efsanelerini kapsayan Talmud dini metinlerine göre, tekhelet boyası, hillazon ( ayrıca, kilazon şeklinde de yazılmaktadır ) olarak bilinen bir deniz varlığından üretilmiştir.

Mişnaların tamamlayıcı metinleri olan Tosefta derlemesine (Kodaşim 9:6) göre, hillazon, boyanın seçkin kaynağıdır.

Kudüs Tapınağı’nın, Romalılar tarafından yıkılmasından sonra, ‘tekhelet’in (mavi) tek kullanımı, sisit (tzitzit) olmuştur. Sisit, Ortaçağ Fransa’sı hahamı Shlomo İtzhaki’nin, İbranice harflerle yazdığı, pırasa sözcüğünün Fransızcası olan, ‘poireau’ kadar yeşil olduğunu açıkladığı, birkaçı, tekhelet olan, dört iplikten yapılmaktadır. Kaç tanesinin mavi olması gerektiğine dair, üç fikir vardır: 2 ip; 1 ip; bir buçuk ip. Bu iplikler, daha sonra, iğneden geçirilirler ve 8 tane görünecek biçimde sarkıtılırlar. 4 iplik, dört köşeli kıyafetin köşelerine 25-50 mm uzaklıkta bulunan bir delikten geçirilirler.

Tekhelete, Kitabı Mukaddes, Çölde Sayım 15:37-41’e atıfta bulunularak, Şema Yisrail (Duy, Ey, İsrail) olarak bilinen günlük duanın üçüncü paragrafında değinilmektedir.

Resim.4: Geleneksel mavi şeritli beyaz yün tallit (dua şalı)
Resim.4: Geleneksel mavi şeritli beyaz yün tallit (dua şalı)

Çoğunlukla, siyah ama mavi ya da mor renklerde de olabilen, tallit denen dua şallarının üzerindeki şeritlerin, çeşitli kaynaklar tarafından, “gece yarısı kadar siyah”, “öğlen gökyüzü kadar mavi” ve hatta mor olarak adlandırılan kayıp tekheleti simgelediğine inanılmaktadır. Bu tekhelet şeritleri, İsrail bayrağının tasarımına ilham vermiştir.

Kaynak: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Tekhelet

Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu

HER HAKKI MAHFUZDUR.

Evernote her şeyi hatırlamanıza ve çaba sarf etmeden düzenli olmanıza yardımcı olur. Evernote’u İndirin.
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s