Züppe

Resim.1: (Kendi yazdığı) Züppeler Kitabı’nın ilk baskısı için İngiliz yazar W. M. Thackeray’ın bizzat tahta üzerine yaptığı kazıma resim (gravür). Ön kapak.

Züppe

Toplumsal konumla insan değeri arasında bir bağıntı olduğuna inanan insandır. Terim, ayrıca, gerçek veya varsayılan akıl, servet, eğitim, soy, iktidar, fiziksel güç, sınıf, zevk, güzellik, uyruk, şöhret, bir aile üyesinin ya da arkadaşın olağanüstü başarısı vb. dahil, çeşitli nedenlerin herhangi biriyle, bazı insanların doğuştan kendisinden daha aşağıda olduğuna inanan bir kimseyi adlandırır. Her iki tanımlama da küçültücü anlamda kullanılmaktadır.

Etimoloji

Züppelik sözcüğü, İngiltere’de, ilk kez, 1820’ler sırasında kullanılmaya başlanmıştır.

Züppe Kurbanı

Resim.2: BBC komedi dizisi "Keeping Up Appearances"ın televizyon kahramanı Hyacinth Bucket

Züppe terimi, altın musluk sahibini, yani lüks malların (giysi, mücevherat, araba, vb.) gösterişçi tüketimiyle (bazen olmayan) servet sergilemekte ısrar eden bir kimseyi anlatırken, çoğunlukla yanlış kullanılmaktadır. Aksine, böyle bir kimse, züppelerin ilgisine can atar ve kendi servetini böyle tükettiğine ve bu yüzden konumuna onları ikna etmeye çabalar. Kültürlü züppeler, çoğunlukla, daha sonra, böyle bir durumda, (açık) servet ve konum arasında hiçbir eşitlik olmadığını belirler ve altın musluk sahibini kendi alay konularına çevirirler. Böyle kimseler, "züppe kurbanı" olarak adlandırılırlar. Züppe kurbanı, istek uyandıran marka satıcısı tarafından, (Örneğin reklamlarla) konumun, gerçekten, böyle ürünlerin tüketilmesiyle kazanılabileceğine kandırılarak ekonomik olarak sömürülebilir. Züppe kurbanının tutulan bir örneği, BBC komedi dizisi "Keeping Up Appearances"ın (‘Durumu İdare Etme’) televizyon kahramanı Hyacinth Bucket’tır.

Tarihsel Görünmeleri

Züppelerin zaman içerisinde bir dizi önemli grubun – askerlerin (MÖ 400 Sparta şehir devleti), piskoposların (Roma, 1500), şairlerin (Weimar, 1815), çiftçilerin (Çin, 1967) – gözüne girmeye çalıştıkları görülür çünkü züppelerin ana ilgi alanları üstünlüktür ve onun tanımı değiştikçe, züppenin hayranlık nesneleri de değişmektedir.

Züppelik, ayrıca, her sınıfın giyiminin, görgüsünün, dilinin ve zevklerinin geleneklerle ya da yasalarla kesin olarak sistemleştirildiği Ortaçağ Feodal soylu Avrupasında da mevcuttu. Saray çevrelerinde gezen bir şair olan Chaucer, Canterbury Hikayeleri’nde Manastır Başrahibesi tarafından konuşulan taşra Fransızcasını şöyle yazmıştır:

"Ne diye mükemmel konuşuyordu
Stratford atte Bowe okulundan öğrendiği Fransızcayı,
Madem yabancıydı Paris Fransızcasına"

Pennsylvania Üniversitesi Eğitim Fakültesi İşgücü Eğitimi ve Gelişimi Bölümü Profesörü William J. Rothwell, "aşağılamaya çağıran saf Paris Fransızcası ile onun kusurlu Stratford atte Bowe Fransızcası arasındaki basit zıtlığa" dikkat etmektedir. Aşağılama, züppeliğin bir unsurudur.

Resim.3: Fotoğrafta görülen Birmingham’daki Beneficial House iş merkezinin bodrumunda ‘The Snobs’ gece kulübü yer almaktadır.

Züppelik, toplumun yapısı değiştikçe ve kent soylu sınıfı, soylular sınıfını taklit etme olanağı elde ettikçe, daha güçlü biçimde yüzeye çıkmıştır. Kültür unsurları, soylular sınıfına ya da seçkinlere ait olarak algılandıklarında ve bazı insanlar (züppeler), sırf soylular sınıfının modasının ve zevklerinin benimsenmesinin, insanın elitlere, üst tabakaya, soylular sınıfına katılması için yeterli olduğuna inandıklarında, züppelik ortaya çıkmaktadır.

Ancak bir züppelik biçimi, bu grupta olmayan birileri tarafından benimsenebilir; sahte entelektüel, şöhrete tapan bir kimse, parayı ve zenginleri putlaştıran bir fakir, züppeliğini kişisel özelliklere dayandırmayan züppe türleridirler. Böyle bir züppe, mümkün ise, can attıkları ama ait olmadıkları ve asla ait olamayacakları (zengin, ünlü, entelektüel, güzel, vb.) insan sınıfının görgüsünü, dünya görüşünü ve yaşam tarzını putlaştırır ve taklit eder.

Züppeliğin çağdaş bir örneğine, Amerikalıların İngiliz yazım gelenekleri kullanımında rastlanabilir.

Analiz

İngiliz yazar William Hazlitt, sınıfa itaatin, olumlu ve birleştirici bir ilke olarak kabul edildiği bir kültürde, "Modanın, kabalıktan kaçan soyluluk olduğunu ve onun yetişmesinden korktuğunu" gözlemlemiş ve "Bu, iki şeyin birbirinden çok ayrı düşmediğinin işaretidir.", diye yıkıcı biçimde eklemiştir. Bulwer-Lytton ise, "Fikirler yukarıya; görgü ise aşağıya hareket eder.", diye tesadüfen belirtmiştir. Geleneksel Avrupa ve Amerika kültürlerinde, züppeliği işaretleyen, derinden kökleşmiş ve esas olarak kabul edilmiş "insanın daha iyileri" değil, "insanın iyilerini taklit etme" fikridir.

Züppelik, toplumsal güvensizliğin savunma ifadesidir ve ileri gelenlerin geleneksel ayrıcalıklarını kullanmakta emin olmaktan uzaklaştığı durumlarda en fazla gelişmektedir ve bunun için, o, Thackeray’in 1840’lardaki endişe veren atmosferindeki İngiliz toplumuna anlık bakışları için, 1820’lerin göreli toplumsal istikrarında yazan Hazlitt’e göre daha düzenleyici bir ilke olmuştur.

Kaynak: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Snob

Çeviren: Yalçın Ceylanoğlu

HER HAKKI MAHFUZDUR.

Evernote her şeyi hatırlamanıza ve çaba sarf etmeden düzenli olmanıza yardımcı olur. Evernote’u İndirin.
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s